REVISTA DE PEDIATRÍA

 

RESULTADOS

1. Pacientes que consultaron por diarrea.

Las características de los pacientes y los resultados del análisis de las variables independientes se presentan en la tabla No 1.

TABLA No 1
Características de los pacientes atendidos en la consulta de diarreas

  TOTAL
9.672
4 - 14 días 3.435 < 4 días 6.237 OR IC 95%  
# % # %
Edad
< 1 mes
1 mes- 1 año
1-2 años
2 años o más

110
3.974
3.329
2.259

31
1.688
1.187
529

28
42
36
23

79
2.286
2.142
1.730

72
58
64
77

0.71
1.67
1.01
0.66

0.46-1.10
1.53-1.82
0.92-1.10
0.59-0.74

NS
S
NS
S
Género
Masculino
Femenino

5.562
4.110

1.996
1.439

36
35

3.566
2.671

64
64

1.04
0.96

0.95-1.13
0.88-1.05

NS
NS
Procedencia
Medellín
Valle de Aburrá
Antioquia
Otros departamtos.
Tipo de enfermedad
Acuosa
Con sangre

8.528
732
331
81

6.534
827

2.970
288
147
30

2.327
356

35
39
44
37

36
43

5.558
444
184
51

4.207
471

65
61
56
63

64
57

0.78
1.19
1.47
1.07

0.73
1.37

0.69-0.89
1.02-1.40
1.17-1.85
0.66-1.72

0.63-0.85
1.18-1.59

S
S
S
NS

S
S
Atención previa
Por médico
Sala hidratación
Hospitalizados
Farmaceuta

5.370
1.088
212
472

2.361
625
137
170

44
57
65
36

3.009
463
75
302

56
43
35
64

2.36
2.77
3.41
1.02

2.16-2.58
2.43-2.16
2.54-4.58
0.84-1.25

S
S
S
NS
Líquidos antes de ingreso
Suero oral 90
Suero oral 30
Suero casero
Líquidos caseros
Gaseosas

5.548
1412
987
3.564
3.335

2.397
581
402
1.380
1.162

43
41
41
39
35

3.151
831
585
2.184
2.173

57
59
59
61
65

2.27
1.32
1.28
1.25
0.96

2.08-2.48
1.18-1.49
1.12-1.47
1.14-1.36
0.88-1.05

S
S
S
S
NS
Medicación previa
Antibióticos
Antidiarreicos
Antiparásitos
Antiemeticos
Estado de hidratación
Hidratado
Deshidratado
Deshidratado grave

3.825
1.302
1.317
1.688

5.178
4.309
180

1.780
607
667
637

1.650
1.694
83

47
47
51
38

32
39
46

2.045
695
650
1.051

3.520
2.615
97

53
53
49
62

68
61
54

2.21
1.71
2.07
1.12

0.72
1.38
1.31

2.02-2.40
1.52-1.93
1.84-2.33
1.01-1.25

0.66-0.78
1.27-1.51
1.11-1.53

S
S
S
S

NS
S
NS
Estado nutricional
Eutrófico
Desnutrición
Desnutrición grave

6.954
2.704
595

2.291
1.141
266

33
42
45

4.663
1.563
329

67
58
55

0.67
1.49
1.27

0.61-0.74
1.35-1.63
1.07-1.51

S
S
S

Análisis de variables independientes

Al hacer el análisis multivariable se encontró asociación positiva estadísticamente significativa entra la diarrea de cuatro a catorce días de evolución y las siguientes variables:

Se encontró asociación negativa estadísticamente significativa entre la diarrea de cuatro a catorce diás de evolución y la edad mayorde los años: OR 0.68 (IC 95% 0.59-0.78).

 

2. Pacientes hospitalizados por diarrea aguda.

Las características de los pacientes y los resultados del análisis univariable se presenta en la tabla No 2.

TABLA No 2
Característica de los pacientes hospitalizados por diarrea.

  TOTAL
1.267
4 - 14 días 659 < 4 días 608 OR IC 95%  
# % # %
Edad
< 1 mes
1 mes- 1 año
1-2 años
2 años o más

27
738
333
169

14
438
146
61

52
59
44
36

13
300
187
108

48
41
56
64

0.99
2.03
0.64
0.47

0.44-2.26
1.61-2.57
0.49-0.83
0.33-0.67

NS
S
S
S
Género
Masculino
Femenino

754
513

395
264

52
51

359
249

48
49

1.04
0.96

0.82-1.31
0.76-1.21

NS
NS
Procedencia
Medellín
Valle de Aburrá
Antioquia
Otros departamtos.

1.050
110
92
15

541
56
50
12

56
51
54
80

509
54
42
3

48
49
46
20

0.89
0.95
1.11
3.74

0.66-1.21
0.63-1.43
0.71-1.73
0.98-16.75

NS
NS
NS
NS
Tipo de enfermedad
Diarrea disentérica
Diarrea acuosa

190
1.020

125
503

66
49

65
517

34
51

1.98
0.51

1.41-2.77
0.36-0.71

S
S
Estado de hidratación
Hidratado
Deshidratado
Deshidratado grave

443
828
126

255
408
54

58
49
43

188
420
72

42
51
57

1.40
0.72
0.74

1.10-1.77
0.56-0.91
0.49-1.10

S
S
NS
Estado nutricional
Eutrófico
Desnutrición
Desnutrición grave

685
582
209

350
309
102

51
53
49

335
273
107

49
47
51

0.92
1.08
0.76

0.74-1.16
0.86-1.36
0.54-1.09

NS.
NS
NS
Directo de materias fecales N=875 N=468 N=407          
Leucocitos > 5 AP
Eritrocitos abund.
Grasas abundantes
Entamoeba histolytica
Giardia lamblia
Ascaris lumbricoides
356
123
213
20
18
57
206
71
114
13
8
21
58
58
54
65
44
37
150
52
99
7
10
36
42
42
46
35
56
63
1.35
1.09
1.00
1.63
0.69
0.48
1.02-1.78
0.93-1.29
0.73-1.38
0.60-4.57
0.25-1.91
0.27-0.87
S
NS
NS
NS
NS
S
Coprocultivo N=751 N=418 N=333          
Salmonella no tiphi
Shigella spp.
160
22
102
11
64
50
58
11
36
50
1.53
0.79
1.05-2.23
0.32-1.99
S
S

Análisis de variables independientes

En el análisis multivariable sólo se conservó una asociación estadísticamente significativa mayor entre la diarrea de cuatro a catorce días de evolución y la presencia de diarrea con sangre: OR 1.72 (IC 95% 1.14 - 2.60).